Sam Berghuis – Nieuw leven voor oud hout

Hout is prachtig materiaal: het is ‘gemaakt’ van levende wezens: bomen. Zoals iedere boomsoort zijn kenmerkende eigenschappen heeft, zo heeft iedere houtsoort zijn eigen karakter. Dat maakt hout boeiend en fijn om mee te werken. Als meubelmaker werkt Sam Berghuis graag met hout. Als mens houdt hij van bomen. Dat roept de vraag op: waarom nog bomen omhakken als er een enorme hoeveelheid hout van goede kwaliteit wordt weggegooid? Sam Berghuis heeft besloten zo min mogelijk ‘nieuw’ hout te gebruiken. Er is nog zo veel ‘oud’ hout dat een nieuw leven verdient! Het werken met gerecycled hout vraagt om een andere aanpak, zowel technisch als creatief: je moet werken met het materiaal dat voorhanden is, maar dat is juist wat deze werkwijze uitdagend en boeiend maakt, en aan het resultaat zie je niet dat het gemaakt is van afval!

Upcycling

Meubels maken van hergebruikt materiaal is een doorlopende zoektocht naar nieuwe toepassingen van afvalhout: van multiplex naar tafelblad, van parketvloer naar modulair opbergsysteem, van oude deur naar nieuw bureau. Design kan het verschil maken en waarde toevoegen, door een product zo slim of mooi te maken dat het letterlijk meer-waarde krijgt. Voor Sam Berghuis gaat design niet alleen maar over een interessant uiterlijk, maar vooral over een nieuwe denkwijze, een andere manier van kijken: afval wordt grondstof, recycling wordt upcycling, waardeloze rommel wordt waardevol meubilair. Creativiteit is dus niet alleen maar ‘iets moois maken’ maar vooral slim zijn. Voor Sam Berghuis gaat design niet alleen over een mooi werkstuk, maar ook over een mooie planeet.

Aandacht voor detail

Sam Berghuis begint ieder nieuw ontwerp met een uitdaging op het gebied van hergebruik: hoe maak je van een paar deuren een tafel, en gooi je daarbij niets weg? Dat vraagt om aandacht voor detail. Die nauwkeurigheid uit zich niet alleen in een milieu-prijskaartje, maar ook in de uitvoering. Ieder werkstuk wordt in nauw overleg met de opdrachtgever met de hand gemaakt en is uniek qua kleur, materiaal en afmetingen. Dát is maatwerk.

Sam Berghuis Vormgeving

Multiplex, triplex en hardhout – afkomstig van plinten, kozijnen, afgedankte meubels en dergelijke – vormen de grondstof voor de ‘Multiplyer’ tafelbladen. Het hout wordt schoongemaakt, daarna verzaagd tot 5cm brede stroken. Door deze stroken daarna met elkaar te verlijmen ontstaat een boeiend streepjespatroon. Het resultaat is minimalistisch en tegelijk speels en spannend, en steeds verrassend. Het patroon is elke keer weer anders, de mogelijkheden in kleur, contrast en ritme zijn bijna eindeloos. ieder werkstuk is uniek en handgemaakt. In één tafelblad zijn soms bijna 30 houtsoorten verwerkt, afkomstig uit vier continenten! Weggooien doet Sam Berghuis (bijna) niet: van het restmateriaal van tafelbladen worden snijplanken gemaakt.

Ecologische footprint

Als je beweert duurzaam bezig te zijn, dan moet je het hele maakproces kritisch doorlichten: hoeveel energie en materiaal wordt verbruikt? Hoeveel materiaal blijft over, en wat doe je daarmee? Goed zaken doen, betekent goed management. Goed beheer betekent goed omgaan met grondstoffen, energie en afval. Meten is weten! Dan ben je écht milieubewust. Sam Berghuis voert dus niet alleen een financiële boekhouding, maar ook een milieuboekhouding. Dat maakt het verbruik van grondstoffen en energie en de productie van afval inzichtelijk. De werkstukken van Sam Berghuis zijn uitsluitend gemaakt van hergebruikt hout, en het hele proces (inzamelen, verwerken, transport) heeft, mede door het vastleggen van energie- en materiaalgebruik én afvalproductie, aantoonbaar de kleinst mogelijke ecologische ‘footprint’.

Verwerken in plaats van verbranden

Voorbeeld: een gemiddelde meubelmaker schaaft, zaagt, freest en schuurt ongeveer 50% van het ingekochte hout weg: dat eindigt als zaagsel in de container en wordt verbrand. Bij Sam Berghuis is dat 15%. Bovendien wordt het zaagsel opnieuw verwerkt, niet verbrand. De belangrijkste grondstof (hout) is letterlijk van straat geraapt of uit een container getrokken in Amsterdam en directe omgeving. Hardware wordt van lokale leveranciers betrokken. De toegepaste lak is de minst mileubelastende die nu leverbaar is. De (biologische) meubelolie wordt gemaakt van onder andere vlas (lijnzaad) geteeld in Flevoland en Noord-Holland. Transport vindt voor 95% plaats met een elektrische bakfiets, een Urban Arrow Cargo XXL.

Toekomst

Sam Berghuis is nu al een van de duurzaamst werkende meubelmakers. Toch kan het altijd nóg beter. In de nabije toekomst wil Sam Berghuis qua energie helemaal zelfvoorzienend zijn. Tijdens de Dutch Design Week in oktober 2020 presenteert Sam Berghuis een nieuw soort plaatmateriaal, gemaakt van afvalzaagsel, houtvezel en biologisch afbreekbare polymeren. Het mdf-achtige materiaal kan bewerkt worden als gewoon mdf, maar kan door middel van verwarmen ook nog gebogen en vervormd worden.

Sam Berghuis

Dubbelebuurt 2, 1521 DC Wormerveer, Nederland
06 371 246 12

Meet the makers