Maalderij De Gouden Engel – Meel, Brood & Banket

‘In de ochtend kijk ik al of ik de bladeren aan de bomen zie bewegen: kunnen we draaien?’ Boven in de molen ruikt het naar hout en meel. Molenaar Vincent Kraan legt uit hoe hij bepaalt uit welke hoek de wind waait: ‘Je voelt het wel aan de wind in je gezicht.’ Zijn arm rust op een grote stapel zakken graan uit de Wieringermeer. Achter hem vermalen zware molenstenen verschillende biologische granen tot meel: tarwe, boekweit, spelt, rogge en haver. ‘Voor haver heb je regelmatige wind nodig, omdat de korrel zo vet is. Vijf keer vetter dan tarwe.’ De stellingmolen torent boven de bebouwing uit zodat hij zoveel mogelijk wind vangt.‘Het is eigenlijk zeilen op het droge. Bij weinig wind vier volle zeilen op de wieken. Vandaag is het warm. Dan is het spannend, bij onweersbuien kan de wind zomaar ineens opsteken.’

Proeven met het hele gezin

Volle korrels worden op de molensteen eerst vermalen tot volkorenmeel. Dat kun je voor van alles gebruiken. Wil je fijner meel, kan kun je het zeven of, zoals dat op de molen gebeurt: builen. De buil is een grote trommelzeef met drie uitgangen, voor de bloem, de griezen en de zemelen. ‘In de fabriek gaat dat anders’, legt Vincents vrouw Karlijn uit. ‘Daar worden eerst de korrels ontdaan van kiem en buitenlaag en blijft na het walsen witte bloem over. Om volkorenmeel te krijgen worden daarna de zemelen, de buitenkant dus, er weer aan toegevoegd. Het malen van de hele korrel inclusief de kiem geeft een smaakvoller en voedzamer meel.’ Met het luiwerk wordt graan omhoog gebracht en meel naar beneden. Inpakwerk en het maken van meelmixen gebeurt op de eerste verdieping. Bakmixen voor het bereiden van brood, pannenkoeken en kruidkoek worden samengesteld naar eigen recept. ‘Om tot het juiste recept te komen proeven we met het hele gezin’, vertelt Karlijn. ‘Onder ons zijn twee koks en een banketbakker, dus niet de eerste de besten. En we spelen in op de markt. Zo is er op dit moment bijvoorbeeld veel vraag naar mix voor bananenbrood.’

Van weerstand word je stevig

Karlijn is kok van beroep, geeft lezingen en maakt zich sterk voor de vereniging van biologische boeren in Noord-Holland. Ze legt het verschil uit tussen Zeeuwse bloem en patent bloem. ‘Kijk naar piepers: kruimige aardappelen groeien in zachte klei en vastkokende in zand. Met granen is het net zo. Het vochtige zeeklimaat in Zeeland en Noord-Holland zorgt voor een zachtere korrel met minder sterke gluten. Daarmee kun je heerlijke brosse koekjes bakken. Wil je er een brood mee bakken, dan moet je daar rekening mee houden. In broodbakworkshops zien we hoe je met ons meel mooie authentieke broden kunt bakken. Graan dat in een landklimaat groeit moet door hitte en droogte harder werken en is daardoor vaster van structuur. Daarom heb je in Frankrijk stokbrood en in Italië ciabatta. Kortom, als je met wat weerstand opgroeit word je steviger.’

Voor iedereen iets lekkers

Beneden in de biologische winkel word het uitgebreide assortiment van meel en bakmixen verkocht. Daar zijn ook de lekkerste koeken, muffins en taarten verkrijgbaar, versgebakken door dochter Judith. Natuurlijk met het meel van de molen en uitsluitend biologische ingrediënten. Ook taarten zonder suiker, tarwe of dierlijke producten, er is voor iedereen iets lekkers te vinden. In houten kasten staan pindakaaskoekjes, havermoutbrokken en speltmoppen: vegan koekjes met een Engels kruidenmengsel van steranijs, sinaasappel, vanille, kaneel en kardemom. De broden in de molenwinkel worden versgebakken door een ambachtelijke bakker in de buurt. De producten worden ook verkocht in hun eigen webwinkel, in andere biologische winkels, op markten en vanuit hun foodcar de ‘Picknick-Kar’.

Stichting Johannes Bos

Maalderij De Gouden Engel werd splinternieuw gebouwd in 2008. Rondom is een tuin met picknickbanken en ouderwetse bloemen. Wat nog rest van de oude molen zijn alleen een paar maalstenen in het pad. ‘Die vonden we terug toen de nieuwe molen werd gebouwd.’ De originele molen werd in 1930 afgebroken. Dankzij de komst van elektriciteit was de windmolen niet meer nodig. Johannes Bos, de laatste telg van een markant molenaarsgeslacht in Koedijk, bleef net als zijn broers en zuster kinderloos. Zijn nalatenschap werd ondergebracht in een stichting met als opdracht de molenhistorie te laten herleven. De familie Kraan doet dat sinds 2009 met verve.

Maalderij De Gouden Engel

Kanaaldijk 236, Koedijk, Nederland
06-57782519

Meet the makers